الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

168

دقائق العلاج ( فارسي )

مىكنيم . اين مسهلها اگرچه يك يا چند خلط را بيرون مىرانند اما هركدام آنها مخصوص بيكى از اندامها و يا يك مرض است و در هر مورد بايد عقل خود را به كار اندازى و براى هر مرضى مسهل مخصوص آن را به كار ببرى و نيز بدانكه مسهلها بر سه نوعند پرتوان و ميانه و كم‌توان . در بيماريهاى قوى بايد مسهل پرتوان به كار ببرند ، در ميانه ميانه آن را و در كم‌توان ضعيف آن را و نيز مىتوانى كه برحسب تركيب خلطها و بيماريها اين مسهلها را با يكديگر تركيب كنى . بطور نوعى براى بيماريهاى رطوبى حافظ الصحة ، دهن الفلفل ، دهن القرنفل دهن الكبريت ، سفوف چوب چينى ، شراب الرضا عليه السلام ، مادة الحيوة نفت سفيد ، معجون نود و نه ، معجون چوب چينى ، ملح اللؤلؤ و مانند آن سودمند است . براى امراض سوداوى حب سم الفار ، حب پادزهر ، دهن القرنفل ، دهن الفلفل ، ذهب المحلول ، سفوف چوب چينى ، شراب العشبة ، شراب الليمون ، قهوه چوب چينى ، قهوه نافعه ، كبد الكبريت ، لبن الكبريت ، ماء المعدن ( هر دو نوع آن ) براى شستشو ، مفرّح اعظم ، مفرح حار انطاكى و مانند آن مفيد است . براى امراض صفرائى نوعا الذهب المحلول و شراب الليمون صفرا را درهم مىكوبد و شكفتج الرصاص آتش آن را فرومينشاند و هر نوشيدنى ترشى مثل آب غوره و نارنج ، تمر هندى ، آلو و مانند آن و نيز همه ميوه‌هاى ترش و سرد و مرطوب همانطور كه گفتيم و شرح داديم براى درمان صفرا سودبخش است .